Πώς Κατανέμεται η Περιουσία Μεταξύ Συζύγων – Με Βάση την Πρακτική Εφαρμογή του Νόμου

Η κατανομή των περιουσιακών στοιχείων μετά από λύση ή διάσταση του γάμου στην Κύπρο είναι καθαρά νομική διαδικασία.
Δεν πρόκειται για «δικαιοσύνη κατά προσέγγιση» ή «δημοφιλείς αντιλήψεις» — αλλά για απόφαση με βάση πραγματικά δεδομένα, αποδείξεις και ρητή δικαστική πρακτική.
Με βάση αποφάσεις περιουσιακών διαφορών των συζύγων στην Κύπρο, το Οικογενειακό Δικαστήριο κρίνει με απόλυτα αποδεικτικό τρόπο, καθορίζοντας πώς η αύξηση της περιουσίας αξιολογείται και πώς υπολογίζεται η συμμετοχή κάθε συζύγου.

Νομικό πλαίσιο: περιουσιακή αυτοτέλεια και αξίωση συμμετοχής
Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο των περιουσιακών σχέσεων των συζύγων, ο γάμος δεν καθιστά αυτόματα κοινή την περιουσία ενός συζύγου. Αντίθετα, προβλέπεται το δικαίωμα συμμετοχής του άλλου συζύγου στην αύξηση της περιουσίας που οφείλεται στους όρους του γάμου και τη συμβολή του.
Το νομικό τεκμήριο είναι ότι η συμβολή εκτιμάται στο ένα τρίτο (1/3) της αύξησης εφόσον αποδειχθεί — όμως το τεκμήριο αυτό δεν είναι απόλυτο και μπορεί να προσαρμοστεί με βάση τα πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης.

Πώς λειτουργεί στην πράξη η κατανομή
Το Οικογενειακό Δικαστήριο εξετάζει αναλυτικά:
Την αύξηση της περιουσίας
Το Δικαστήριο επαναλαμβάνει ότι αυτό που τελικά υπόκειται σε κατανομή δεν είναι απλώς η συνολική αξία των περιουσιακών στοιχείων, αλλά η καθαρή αύξηση της περιουσίας μετά από συνυπολογισμό του συνολικού ενεργητικού και των υποχρεώσεων.
Τη συνεισφορά του δικαιούχου συζύγου
Σε περίπτωση συνεισφοράς μέσω της εργασίας του συζύγου απαιτείται λεπτομερής τεκμηρίωση. Εξίσου σημαντική είναι και η απόδειξη της φροντίδας της οικογενειακής στέγης, εισφέροντας λόγου χάρη σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό που χρησιμοποιήθηκε για την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων.
Το Δικαστήριο δέχεται την έμμεση συνεισφορά συζύγου, αναγνωρίζοντας ότι η συνεισφορά ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας δεν περιορίζεται σε άμεσες χρηματικές καταθέσεις, αλλά περιλαμβάνει επίσης:
κατάθεση μισθού σε κοινό λογαριασμό,
απόκτηση και χρήση περιουσιακών στοιχείων (π.χ. αυτοκινήτου),
συμμετοχή στις ανάγκες της οικογένειας και στη λειτουργία της οικονομίας του ζεύγους.
Συνεπώς, το Δικαστήριο δίνει έμφαση στην έννοια της ευρείας και λειτουργικής ερμηνείας της «συνεισφοράς» — που περιλαμβάνει και μη χρηματικές μορφές συμμετοχής όπως εργασία, φροντίδα και διαχείριση οικογενειακών πόρων.
Τον υπολογισμό της συμμετοχής
Το δικαστήριο, αξιολογώντας την απόδειξη της συμβολής, καταλήγει κατά πόσο ο αιτών σύζυγος δικαιούται οποιαδήποτε αναλογία επί της αύξησης των περιουσιακών στοιχείων.
Για παράδειγμα, αποφασίζεται ότι ο Αιτητής δικαιούται ένα ποσοστό (π.χ. 21%) επί της αύξησης ενός ακινήτου, και 1/3 επί των άλλων περιουσιακών στοιχείων (π.χ. αυτοκίνητο, τραπεζικές καταθέσεις).
Ως εκ τούτου οι αποφάσεις φανερώνουν ότι:
ότι η ποσοτικοποίηση της συνεισφοράς πρέπει να προκύπτει από στοιχεία και όχι από υπόνοιες,
ότι οι άμεσες και έμμεσες μορφές συμμετοχής αξιολογούνται συνολικά,
και ότι η δικαστική ερμηνεία του 1/3 λειτουργεί ως βασικό επιστημονικό και αποδεικτικό τεκμήριο αλλά όχι ως απόλυτος κανόνας.

Ο ρόλος των αποδείξεων: πρακτική συνέπεια
Οι κυπριακές αποφάσεις αναδεικνύουν καθαρά ότι για να τύχει κάποιος του τεκμηρίου του νόμου πρέπει να προσκομίσει:
τεκμηριωμένες καταθέσεις σε κοινό λογαριασμό,
καθαρή καταγραφή συμμετοχής στη δημιουργία οικογενειακής περιουσίας,
ανάλυση εισφορών σε υποχρεώσεις (π.χ. δάνεια),
και στοιχεία που αποδεικνύουν άμεση ή έμμεση συμβολή στην οικονομική εξέλιξη.
Χωρίς τέτοια αποδεικτικά, το Δικαστήριο δεν μπορεί να εκτιμήσει με ακρίβεια τη συμβολή — και το τεκμήριο του 1/3 μπορεί να μειωθεί ή να ενισχυθεί, αναλόγως των στοιχείων.

Πώς επηρεάζει την αξία της περιουσίας
Ιδιαίτερη προσοχή οφείλεται να δίνεται σε έναν καθοριστικό κανόνα:
αύξηση της περιουσίας δεν σημαίνει απλώς αύξηση της αγοραίας αξίας — σημαίνει καθαρή θετική διαφορά ανάμεσα σε περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις.
Όπως επισημαίνει και η νομολογία, όταν τα χρέη υπερβαίνουν την αξία των περιουσιακών στοιχείων, δεν υπάρχει αύξηση που να υπόκειται σε κατανομή.

Τελικά συμπεράσματα που αγγίζουν ειδικά περιπτώσεις υψηλής περιουσίας
Η αξίωση συμμετοχής δεν είναι αυτοματοποιημένη — απαιτεί αποδείξεις.
Η «συνεισφορά» περιλαμβάνει άμεσες και έμμεσες μορφές συμμετοχής, όχι μόνο χρηματικές.
Το τεκμήριο του 1/3 λειτουργεί ως βασικό, αλλά όχι δεσμευτικό, σημείο εκκίνησης.
Η καθαρή αύξηση της περιουσίας σε σχέση με τις υποχρεώσεις είναι κριτήριο θεμελιώδες.

Μάθετε πώς τα δικαστήρια προσεγγίζουν υποθέσεις που σχετίζονται με περιουσιακές διαφορές
Όταν υπάρχει σημαντική περιουσία κατά τη διάρκεια του γάμου, η σωστή νομική και αποδεικτική στρατηγική παράγουν αποτελέσματα, όχι η τύχη ή οι γενικές προσδοκίες.