Ανάθεση Αποκλειστικής Επιμέλειας Τέκνου στη Μητέρα ή στον Πατέρα: Πότε Αποφασίζει το Δικαστήριο;

Η γονική μέριμνα και η επιμέλεια του ανηλίκου αποτελούν καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι την ασκούν από κοινού. Ωστόσο, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το Οικογενειακό Δικαστήριο δύναται να αναθέσει την αποκλειστική επιμέλεια στον ένα γονέα (στη μητέρα ή στον πατέρα), εφόσον αυτό επιβάλλει το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού. Τι Περιλαμβάνει η Επιμέλεια του Ανηλίκου; Η επιμέλεια αποτελεί βασική πτυχή της γονικής μέριμνας και περιλαμβάνει: • Τη διαπαιδαγώγηση και την ανατροφή του ανηλίκου. • Την επίβλεψη και την ασφάλειά του. • Την εκπαίδευση και τη μορφωτική του εξέλιξη. • Τον ορισμό του τόπου διαμονής του παιδιού. Πότε Αφαιρείται η Συνεπιμέλεια και Ανατίθεται Αποκλειστική Επιμέλεια; Η ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας στον ένα γονέα αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα της συνεπιμέλειας και απαιτεί αυστηρή απόδειξη στο Δικαστήριο. Το Δικαστήριο, κατόπιν αιτήσεως του ενός γονέα, μπορεί να αναθέσει την επιμέλεια εν όλω ή εν μέρει στον αιτούντα γονέα, εάν ο άλλος γονέας: 1. Παραβαίνει τα καθήκοντά του σχετικά με την επιμέλεια ή την περιουσία του τέκνου. 2. Ασκεί καταχρηστικά το λειτουργικό του δικαίωμα. 3. Αδυνατεί αντικειμενικά να ανταποκριθεί στις ανάγκες του παιδιού. Βασική Αρχή Δικαστηρίων: Τα Δικαστήρια είναι απρόθυμα να ανατρέψουν το υφιστάμενο καθεστώς ζωής (status quo) του ανηλίκου, εκτός εάν ο ένας γονέας κριθεί ακατάλληλος ή η συνέχιση της υπάρχουσας κατάστασης κριθεί επισφαλής για το παιδί. Τα Κριτήρια του Δικαστηρίου για την Επιμέλεια Όπως υπογραμμίστηκε στη σημαντική απόφαση ΑΠ 155/2022, το Δικαστήριο αξιολογεί συγκεκριμένους παράγοντες για να αποφασίσει την ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα ή στον πατέρα: Α) Περιβαλλοντικοί & Συναισθηματικοί Παράγοντες • Εγκλιματισμός του ανηλίκου: Το παιδί έχει ήδη προσαρμοστεί ομαλά στο υφιστάμενο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. • Συναισθηματικός δεσμός: Η ύπαρξη ιδιαίτερου και ισχυρού συναισθηματικού δεσμού με τον συγκεκριμένο γονέα. • Καταλληλότητα γονέα: Ο γονέας κρίνεται ως ο πλέον κατάλληλος για την καθημερινή φροντίδα και ανατροφή. • Αποτελεσματική διαπαιδαγώγηση: Η ουσιαστική ικανότητα του γονέα να προσφέρει σωστή αγωγή και εκπαίδευση. • Σταθερότητα τρόπου ζωής: Η συμβολή του γονέα στη μη διατάραξη της καθημερινότητας και στη συναισθηματική ανάπτυξη του ανηλίκου. Β) Ιατρικοί Παράγοντες & Ακαταλληλότητα Το Δικαστήριο εξετάζει επίσης σοβαρούς παράγοντες ακαταλληλότητας του άλλου γονέα, όπως: • Σωματική ή πνευματική ανικανότητα. • Επικινδυνότητα για τη σωματική ή ψυχική υγεία του ανηλίκου. • Αφάνεια, εγκατάλειψη ή παντελής αδιαφορία. Δικαίωμα Επικοινωνίας του Άλλου Γονέα Η ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας στη μητέρα ή στον πατέρα δεν αποκλείει το δικαίωμα επικοινωνίας του άλλου γονέα με το τέκνο του. Η διατήρηση της προσωπικής επαφής του παιδιού και με τους δύο γονείς είναι απαραίτητη, εφόσον εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου. Η διαδικασία ανάθεσης της αποκλειστικής επιμέλειας τέκνου ή η ρύθμιση της συνεπιμέλειας απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, βαθιά γνώση του Οικογενειακού Δικαίου και εξειδικευμένη στρατηγική. Καθώς κάθε περίπτωση είναι μοναδική, το Δικαστήριο αποφασίζει πάντα με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, αξιολογώντας προσεκτικά όλα τα πραγματικά περιστατικά. Καταληκτικά, σε ζητήματα που αφορούν τη γονική μέριμνα, την επιμέλεια, το διαζύγιο ή το δικαίωμα επικοινωνίας, η έγκαιρη και έγκυρη νομική καθοδήγηση είναι καθοριστική για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των δικών σας και του παιδιού σας.