Συνδιαλλαγή και Πνευματική Λύση Γάμου

Όταν υπάρχει θρησκευτικός γάμος, χρειάζεται διαζύγιο από το Οικογενειακό Δικαστήριο; Συχνά παρατηρείται σύγχυση γύρω από τις νομικές και εκκλησιαστικές διαδικασίες που απαιτούνται για το διαζύγιο, ειδικά όταν το ζευγάρι είχε τελέσει θρησκευτικό γάμο. Πολλοί αναρωτιούνται αν η παρέμβαση του δικαστηρίου είναι απαραίτητη ή αν αρκεί μόνο η εκκλησιαστική λύση. Στην πραγματικότητα, για να λυθεί οριστικά και έγκυρα ένας θρησκευτικός γάμος στην Κύπρο, απαιτείται μια συνδυαστική διαδικασία που περιλαμβάνει τόσο την απόπειρα συνδιαλλαγής μέσω της Εκκλησίας όσο και την τελική απόφαση από το Οικογενειακό Δικαστήριο.

Για τη λύση θρησκευτικού γάμου που έγινε σύμφωνα με τους κανόνες της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας εφαρμόζονται οι διατάξεις του Περί Απόπειρας Συνδιαλλαγής και Πνευματικής Λύσης του Γάμου Νόμου του 1990.

Καμιά αίτηση για λύση γάμου δεν καταχωρείται αν δεν δοθεί προηγουμένως γνωστοποίηση στην αρμόδια Μητρόπολη.

Στη συγκεκριμένη γνωστοποίηση θα πρέπει να αναφέρεται η πρόθεση για την πνευματική λύση του θρησκευτικού γάμου, την εκκλησία στην οποία τελέστηκε, την ημερομηνία τέλεσης, στοιχεία επικοινωνίας των συζύγων και οι λόγοι διαζυγίου.

Σύμφωνα με τον Νόμο, δεν απαιτείται να δοθεί Γνωστοποίηση όταν ο επικαλούμενος λόγος διαζυγίου είναι η αφάνεια του άλλου συζύγου ή αν οι σχέσεις μεταξύ των συζύγων έχουν κλονιστεί και είναι αφόρητη η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης για λόγο που αφορά βία εναντίον του ή εναντίον τέκνου από τον άλλο σύζυγο, εφόσον έχει υποβληθεί επίσημη καταγγελία στην Αστυνομία Κύπρου ή στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας και έχει εκδοθεί από αυτές σχετική βεβαίωση.

Ο Επίσκοπος αφού λάβει τη γνωστοποίηση και την καταχωρήσει στο Μητρώο Γνωστοποιήσεων, προσκαλεί με γραπτή ειδοποίηση τους συζύγους να εμφανιστούν αυτοπροσώπως ενώπιόν του και καταβάλλει προσπάθεια για συνδιαλλαγή τους σε προθεσμία έξι (6) εβδομάδων από την επίδοση της γνωστοποίησης.

Μετά την παρέλευση έξι εβδομάδων από τη λήψη της γνωστοποίησης, η προσπάθεια συνδιαλλαγής θεωρείται ότι απέτυχε, αν στο μεταξύ δεν έχει εκδοθεί η προβλεπόμενη βεβαίωση από το άρθρο 12 του Νόμου, και καθένας από τους συζύγους δύναται να καταχωρήσει αίτηση για λύση του γάμου στο Οικογενειακό Δικαστήριο.

Μετά την έκδοση της απόφασης για λύση του γάμου και αφότου αυτή γίνει τελεσίδικη, αποστέλλεται η απόφαση από τον Πρωτοκολλητή στον θρησκευτικό ηγέτη, ώστε να προβεί σε πνευματική λύση του γάμου.

Η πνευματική λύση του γάμου επέρχεται εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης στον θρησκευτικό ηγέτη.

Συνεπώς, η λύση ενός θρησκευτικού γάμου δεν είναι μία μονοδιάστατη διαδικασία, αλλά μια αλυσίδα νομικών και πνευματικών βημάτων όπου το ένα στάδιο προϋποθέτει το άλλο. Το Οικογενειακό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να εκδώσει το επίσημο διαζύγιο, όμως η προηγούμενη ενημέρωση της Μητρόπολης (με τις εξαιρέσεις που ορίζει ο νόμος) αποτελεί απαραίτητο στάδιο για να προχωρήσει η δικαστική διαδικασία. Η διαδικασία ολοκληρώνεται και τυπικά με την πνευματική λύση, διασφαλίζοντας ότι το διαζύγιο είναι πλήρες τόσο νομικά όσο και θρησκευτικά.