Απόλυτος Διαχωρισμός Περιουσιακών Στοιχείων στο Διαζύγιο στην Κύπρο — Πώς τα Δικαστήρια Διακρίνουν την Κοινή από την Προσωπική Περιουσία

Μετά από δεκάδες υποθέσεις και σταθερή νομολογιακή πρακτική, τα κυπριακά δικαστήρια ακολουθούν σαφείς, δοκιμασμένες αρχές όταν εκδικάζουν διαφορές περί joint vs personal property σε διαζύγιο. Αυτό που διαφοροποιεί έναν απλό νομικό από έναν πραγματικά εξειδικευμένο είναι η ικανότητα να αναλύει και να αποδεικνύει αυτή τη διάκριση στο Δικαστήριο με στρατηγική ακρίβεια — ειδικά όταν υπάρχουν πολύ σημαντικά περιουσιακά στοιχεία σε παιχνίδι.

Πρώτη αρχή: προσωπική ιδιοκτησία δεν μετατρέπεται σε κοινή απλώς με τον γάμο
Στην Κύπρο, δεν υπάρχει νομικό καθεστώς κοινής ιδιοκτησίας των συζύγων κατά το χρόνο του γάμου. Κάθε σύζυγος διατηρεί την ατομική του περιουσία, δηλαδή αυτά που κατείχε:
πριν από τον γάμο,
μέσω κληρονομιάς,
με δωρεά,
ή με ρητή σχετική διάταξη.
Αυτά δεν εντάσσονται αυτόματα στην κοινή περιουσία προς διανομή.
Αντίστοιχα, περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν νόμιμα σε έναν σύζυγο και δεν έχουν αυξηθεί με συμβολή του άλλου, παραμένουν προσωπικά και εξαιρούνται από τον διακανονισμό.

Δεύτερη αρχή: κοινή περιουσία είναι μόνο η αύξηση
Ο θεσμός που διέπει τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων στην Κύπρο βασίζεται στην διάκριση μεταξύ:

Ατομική περιουσία
Περιουσιακά στοιχεία που:
ανήκαν σε ένα σύζυγο πριν τον γάμο,
αποκτήθηκαν με κληρονομιά ή δωρεά,
δεν έχουν συνεισφορά του άλλου στην αύξησή τους.

Κοινή περιουσία προς διανομή
Δεν υπάρχει αυτόματα. Αυτή σχηματίζεται μόνο αν η περιουσία ενός συζύγου αυξηθεί κατά τη διάρκεια του γάμου και αυτή η αύξηση μπορεί να αποδοθεί σε συνεισφορά του άλλου συζύγου.
Η αύξηση αυτή περιλαμβάνει:
άμεσες οικονομικές καταθέσεις,
έμμεσες συνεισφορές (π.χ. στήριξη στη διαχείριση ή φροντίδα οικογενειακών υποχρεώσεων),
βελτιώσεις σε ακίνητα,
επενδύσεις που ενισχύθηκαν με κοινές προσπάθειες.
Αυτό σημαίνει ότι δεν κατανέμεται η περιουσία όπως υπάρχει σήμερα, αλλά η καθαρή αύξηση της περιουσίας του συζύγου που έχει περιουσία, αφαιρώντας την προηγούμενη ατομική περιουσία και τυχόν υποχρεώσεις (π.χ. δάνεια).

Τρίτη αρχή: η απόδειξη της συμβολής είναι το κλειδί
Η κρίσιμη νομική μάχη σε κάθε υπόθεση είναι το πώς αποδεικνύεται η συμβολή σας στην αύξηση της περιουσίας που θεωρείται κοινή προς διανομή.
Τα κυπριακά δικαστήρια θεωρούν ως συμβολή και μη χρηματικές πράξεις, όπως:
οικογενειακή εργασία ή φροντίδα που επέτρεψε την επαγγελματική δράση του άλλου,
συνεισφορά στο νοικοκυριό που απελευθέρωσε χρόνο για οικονομική δραστηριότητα,
συμμετοχή στη λήψη οικονομικών αποφάσεων,
άμεση ή έμμεση συμμετοχή στην αύξηση της αξίας ακινήτων ή επιχειρήσεων.
Η δικαστική πρακτική έχει αναγνωρίσει ότι οι μη χρηματικές συνεισφορές ισοδυναμούν με ουσιαστική εμπλοκή στην αύξηση της περιουσίας όταν τεκμηριώνονται με αποδεικτικά στοιχεία, όπως οικονομικές εκθέσεις, τραπεζικές κινήσεις ή επαγγελματικές εκθέσεις.

Τέταρτη αρχή: τα κοινά περιουσιακά στοιχεία εκτίθενται σε αποδεικτικό έλεγχο
Ακόμη κι όταν κάτι θεωρείται «κοινό» ένεκα χρήσης (π.χ. κατοικία που χρησιμοποιείται από το ζευγάρι), αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι κοινή περιουσία προς διανομή κατά το διαζύγιο.
Το Δικαστήριο εξετάζει διακριτά:
την αποκλειστική ιδιοκτησία πριν τον γάμο,
τις εισφορές κατά τη διάρκεια του γάμου,
τη χρήση και το αν πραγματικά «ενεργοποίησε» αύξηση της περιουσίας.
Αυτό σημαίνει ότι δικαιώματα σε μετοχές, επιχειρήσεις ή επενδύσεις μπορεί να παραμείνουν προσωπικά, εκτός αν αποδειχθεί συνεισφορά στην αύξησή τους — οικονομική ή λειτουργική.

Πέμπτη αρχή: η «καθαρή» αύξηση μετρά
Η πιο ουσιαστική νομική έννοια όταν εξετάζονται περιουσιακές διαφορές είναι η καθαρή αύξηση των περιουσιακών στοιχείων.
Το Δικαστήριο αφαιρεί:
την αξία που υπήρχε πριν τον γάμο,
τις υποχρεώσεις που επιβαρύνουν την περιουσία,
και λαμβάνει υπόψη μόνο το καθαρό όφελος που προέκυψε κατά τη διάρκεια του γάμου.
Αν το ενεργητικό που ανήκει σε έναν σύζυγο δεν έχει αυξηθεί ουσιαστικά ή η αύξηση δεν συνδέεται με συμβολή του άλλου συζύγου, τότε το δικαίωμα κατανομής είναι περιορισμένο ή ανύπαρκτο.

Η δική μας νομική στρατηγική — πλεονέκτημα στο πρώτο στάδιο
Όταν συζητάμε με πελάτες υψηλών εισοδημάτων και πολύπλοκων περιουσιακών δομών, το πρώτο βήμα δεν είναι να συγκρίνουμε ακίνητα ή λογαριασμούς.
Είναι να εξετάσουμε σε βάθος:
ποια περιουσιακά στοιχεία προϋπήρχαν του γάμου,
ποια αυξήθηκαν πραγματικά από τη συμβολή του άλλου,
πώς μπορούν να τεκμηριωθούν αυτή η αύξηση και η συμβολή στον πιο ισχυρό νομικά τρόπο.
Κανένα asset — επένδυση, εταιρικό μερίδιο, ακίνητο ή τραπεζική κατάθεση — δεν αντιμετωπίζεται χωρίς πλήρη αποδεικτική αξιολόγηση.

Μάθετε πως τα Κυπριακά Δικαστήρια διακρίνουν την κοινή από την προσωπική περιουσία

Σε υποθέσεις διαζυγίου με σημαντικά περιουσιακά στοιχεία στην Κύπρο, η προκαταρκτική νομική αξιολόγηση που σέβεται την περιουσία σας είναι προϋπόθεση. Η πρώιμη, εξειδικευμένη καθοδήγηση κάνει τη διαφορά. Από τη στιγμή που το ζήτημα τίθεται, δεν υπάρχουν «δεύτερες ευκαιρίες» στις αποδείξεις.